Λεξιλογικές Ασκήσεις

Λεξιλογικές Ασκήσεις

Να γράψετε   τα  συνώνυμα  των παρακάτω λέξεων

[το  βιβλίο  έγινε]  ανάρπαστο
η  ακυβερνησία  [θέτει  σε κίνδυνο μία χώρα]
[ο ασθενής]   ανάρρωσε
[διορίστηκε]  αναπληρωτής  [καθηγητής ]
ανέκαθεν  [διάβαζε   ιταλική ποίηση]
[συνέχισε   το έργο του] απερίσπαστος
ο ανεύθυνος   [οδηγός   εγκατέλειψε  το θύμα  του ]
ανυπόγραφο  [ έγγραφο ]
[τα γραπτά]  βαθμολογήθηκαν  [με μεγάλη αυστηρότητα  ]
[λεβέντικη]   κορμοστασιά
σκωπτικά   [σχόλια ]
[το] ελατήριο  [της συμπεριφοράς  του ήταν  η εκδίκηση]
[είναι ]  κλασικός  [ τσιγκούνης]
[βρισκόμαστε  στο]] κατώφλι      [ του  21ου  αιώνα ]
[η ΔΕΗ  δέχτηκε]  κατακλυσμό   [διαμαρτυριών ]
[ο εχθρός]   λαφυραγωγούσε   [όλες  τις  πόλεις]
[έκλαιγε   με ] λυγμούς
μεγαλοποιώ   [κάτι ]
[αγωνίζεται με]  ζέση  [για το κοινό καλό]
πρωτοβουλία    [για  την  αντιμετώπιση της  φτώχειας ]

Να  γράψετε  τα αντώνυμα  των λέξεων

λιλιπούτειο  σώμα
κατώφλι   της  πόρτας
ενδεδειγμένη   λύση
συναρπαστική   αφήγηση
δεξιοτέχνης   στη  δουλειά  του
μικρόσωμος   οργανισμός
συναρμολογώ   τα  εξαρτήματα  της συσκευής
ακατάστατο  δωμάτιο  του φοιτητή
απαλλακτική   απόφαση
ετοιμόρροπο   κτίριο

Να   βρείτε   τις σύνθετες  λέξεις  των οποίων η σημασία    σας   δίνεται . Το πρώτο συνθετικό  όλων   των λέξεων  είναι  κοινό    

αυτός που επιδίδεται  στο εμπόριο   απαγορευμένων ειδών
παράνομο  ψάρεμα
αυτός που διαβάζει  την εφημερίδα  του διπλανού του
αυτός  που κυνηγάει  σε  απαγορευμένη περιοχή
υπεξαίρεση , υποκλοπή
αυτός που επιβιβάζεται κρυφά σε μεταφορικό μέσο χωρίς να πληρώσει εισιτήριο
αυτός  που μετακινείται  και εγκαθίσταται σε χώρα άλλη από αυτή της καταγωγής  του , χωρίς να έχει περάσει  από τις νόμιμες  διαδικασίες

 Στις  φράσεις  που ακολουθούν  να  αντικαταστήσετε   τις ξένες  λέξεις   με  ελληνικές   λέξεις  ή φράσεις 

1.       Μην τον παρεξηγείς  , είναι το στιλ  του τέτοιο.

2.       Το  αυτοκίνητο  χρειάζεται   σέρβις.

3.       Οι  παίκτες  πίεζαν τον προπονητή να ζητήσει    τάιμ άουτ.

4.       Αν και η  πρόταση  που μου έκανε , είχε  πολλά αβαντάζ , δε την δέχτηκα.

5.       Ο υπουργός   οικονομικών  έδωσε  πρες  κόνφερανς   για την κατάσταση  της οικονομία.

6.       Ο  καλλιτέχνης  κάλεσε  την  ελίτ της ελληνικής  κοινωνίας , για να ακούσει  τη  μουσική του σύνθεση.

7.       Το  κινητό τηλέφωνο που αγόρασες   δεν είναι  γνήσιο , είναι  ιμιτασιόν.

Το νόημα των Χριστουγέννων

Το νόημα των Χριστουγέννων

Η οικογένεια προετοιμάστηκε όχι ιδιαιτέρως λιτά για τις γιορτές των Χριστουγέννων. Αφού κόσμησε το χλιδάτο δέντρο με τα περίτεχνης ομορφιάς στολίδια αποφάσισε να ξεχυθεί στους  δρόμους της παγωμένης πόλης για τα καθιερωμένα ψώνια. Μπορούσε να αγναντέψει τις αγλαείς προθήκες των καταστημάτων και αργότερα να αγοράσει τα πολυπόθητα δώρα μιας και τα Χριστούγεννα βρίσκονταν προ των πυλών. Η πόλη ήταν υπέρλαμπρη, κατάμεστη από κόσμο που επιχειρούσε να δαπανήσει και το τελευταίο χρήμα για να αποκτήσει «ευτυχίες» και «χαρές». Μα δεν υπήρχε κανένας γύρω…

Η πόλη ήταν για όλους. Άλλοι σπαταλούσαν υπέρογκα ποσά για να νιώσουν λίγη ευτυχία που τόσο την είχαν ανάγκη αλλά και για να σχηματίσουν χαμόγελο σε άλλα μουντά πρόσωπα που όμως αγαπούσαν. Άλλοι απλά τηλέβλεπαν τις βιτρίνες, μπορούσαν να τις αγγίξουν αλλά όχι να κάνουν δικό τους το περιεχόμενο. Και στεναχωριούνταν τόσο. Άλλοι στέκονταν αδρανείς περιφερόμενοι στους ολισθηρούς κατάμεστους και άδειους δρόμους ανάβοντας ένα τσιγάρο για να ζεσταθούν αδιαφορώντας για κάθε λογής τεκταινόμενο. Το μόνο που τους ένοιαζε ήταν να ζήσουν με ένα έστω κομμάτι ψωμί. Αναζητούσαν και στέγη αφού το κρύο του καταχείμωνου ήταν τσουχτερό και δύσκολα κανείς μπορούσε να επιβιώσει. Ήταν και αυτοί που δε ζητούσαν κάτι υλικό. Τους έφτανε και πολύ τους ήταν ένα χάδι, μια ένδειξη στοργής απέναντι στο πρόσωπό τους. Άνθρωποι χορτασμένοι από υλικά αγαθά που έψαχναν απελπισμένα τις έκπτωτες ηθικές αξίες, τη φιλία, τη συμπαράσταση, τη χαρά, την αγάπη…

Τα χρηστούγαιννα έδιναν μια άλλη νότα στο αστικό κέντρο. Δημιουργούσαν μια πρόσκαιρη αντικαταθλιπτική ατμόσφαιρα. Αυτό που μπορούσε να ακουστεί ήταν το γέλιο των αθώων παιδιών, που δεν καταλάβαιναν, και η χαρούμενη διάθεση των ενηλίκων, που νόμιζαν ότι χαίρονταν. Ευτυχώς που υπάρχουν και τα χρηστούγαιννα για να αισθάνεται όμορφα ο κόσμος…

Μια οικογένεια έξω από την πόλη αποφασίζει να επισκεφτεί το κέντρο για να αγοράσει δώρα στα μικρά παιδιά ακολουθώντας το πλήθος. Το μικρό κοριτσάκι δεν ήθελε να πάει μαζί τους και προφασίστηκε πως θέλει να παρακολουθήσει το αγαπημένο της πρόγραμμα στην τηλεόραση. Αφού έφυγαν οι γονείς, με τα λεπτά ρούχα που φορούσε και αψηφώντας το κρύο, έτρεξε στο διπλανό εκκλησάκι. Ήταν μονάχη μέσα στην εκκλησία. Κανένας δεν υπήρχε, ούτε μέσα, στο προαύλιο και τα αθώα μάτια του κοριτσιού σπινθηροβολούσαν και λαμπύριζαν από το φως των άστρων που έμπαινε από το παράθυρο, σα μια εικόνα ελπίδας μέσα στο χάος. Τα μόνα μάτια που την κοίταζαν χαμογελώντας ήταν αυτά των εικονισμάτων. Η μικρή, ατάραχη, γεμάτη πραγματική χαρά και ενέργεια, άναψε ένα κερί και το αφιέρωσε στο Χριστούλη που είχε τα γενέθλιά του. Ένιωσε τόσο μεστή που τίμησε με τον τρόπο της τον εορτάζοντα, μια χαρά απερίγραπτη και απρόσμενη από ένα παιδί στην ηλικία της.

Στο δρόμο για το σπίτι ευχήθηκε να είναι όλοι καλά στην υγεία τους, να σταματήσουν οι πόλεμοι, να μην πεινά κανείς και να υπάρχει αγάπη ανάμεσα σε όλο τον κόσμο. Δεν την ένοιαζαν καθόλου τα υλικά αγαθά. Καθώς περπατούσε ένας μεθυσμένος οδηγός τη χτυπά με το αυτοκίνητό του και γίνεται καπνός. Η μικρή ξεψύχησε την ίδια ώρα μέσα στους αφιλόξενους και γκρίζους δρόμους. Κάποιος περαστικός την είδε αλλά φαίνεται πως έλειψε η ανθρωπιά αφού δεν μπήκε στον κόπο να δει καν τι συμβαίνει. Όπως και να χει, αργότερα κάποιοι την περισυνέλεξαν. Οι γονείς της δεν έκαναν Χριστούγεννα. Πέταξαν και τα δώρα που αγόρασαν αφού δεν είχαν ουσία πια. Ο πατήρ της εκκλησίας ανέφερε στους γονείς της μικρής ότι πριν το δυστύχημα είδε το παιδί να μπαίνει στην εκκλησία και να ανάβει ένα κερί. Τότε είναι εκεί που ένιωσαν την απόλυτη αναστάτωση αφού οι ίδιοι σπατάλησαν το χρόνο τους θέλοντας να αγοράσουν υλικά αγαθά ενώ η μικρή κορούλα τους είχε αντιληφθεί το πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων. Από την άλλη, ένιωσαν υπερηφάνεια και θαυμασμό για αυτή τη μικρή επαναστάτρια.

Βγήκαν έξω και κοίταξαν στο νυκτερινό ουρανό. Είδαν ένα άστρο, το πιο φωτεινό, και αμέσως αυτό αναβόσβησε. Ήταν η κόρη τους που τους έκλεισε το μάτι από τον ουρανό. «Μας βλέπει», αναφώνησαν και σκέφτηκαν ότι ο Χριστός εντυπωσιάστηκε που μόνο ένα μικρό αθώο παιδί τον σκέφτηκε και έτσι θέλησε να το πάρει μαζί του. «Θα το προσέχει», είπε η μητέρα. Οι γονείς έμειναν ενωμένοι και με περίσσια αγάπη και πίστη το αντιμετώπισαν.

Τώρα είχαν προσλάβει και αυτοί το πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων.

Πόσο Facebook είσαι;

Πόσο Facebook είσαι;

Πόσους φίλους έχεις; Σε ποια γκρουπ είσαι γραμμένος; Τι διαβάζεις; Τί φωτογραφίες ποστάρεις; Πόσο συχνά αλλάζεις τα status updates σου και ποιων φιλοσόφων τα λόγια κλέβεις; Οι mutual τι λένε; Τι αποκαλύπτουν τα like που κάνεις για την ύπαρξή σου; Τη μόρφωσή σου; Το ποιόν σου;

Ανέκαθεν οι άνθρωποι προσπαθούσαμε να μεταδώσουμε στους συνομιλητές την ιδανική εικόνα του εαυτού μας. Ντυνόμαστε με φανταχτερά ρούχα όχι για να προστατευτούμε από τα καιρικά φαινόμενα αλλά επειδή πιστεύουμε ότι τα ρούχα μας χαρακτηρίζουν. Βαφόμαστε για να ακτινοβολούμε υγεία και νιότη. Φοράμε ακριβά αξεσουάρ για να υπονοήσουμε το κοινωνικό - οικονομικό μας status.

Ακόμα και τώρα, στην εποχή της κρίσης που θεωρητικά θα έπρεπε να αποτινάξουμε τα φτιασιδώματα και να αφοσιωθούμε στην ουσία των πραγμάτων, χωθήκαμε στην οθόνη και το facebook για να χτίσουμε τη δημόσια εικόνα μας. Ποστάρουμε με ύφος Πρετεντέρη αναλύσεις για το πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας. Η οικονομική κρίση στο facebook είναι trendy! Οφείλουμε να γράψουμε κάτι γι’ αυτή το οποίο να είναι ανατρεπτικό, αναρχικό, θυμωμένο, φιλοσοφημένο. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων όσα γράφουμε δεν εμπεριέχουν καμία αλήθεια μας, παρά είναι έτσι διατυπωμένα ώστε να συγκεντρώσουν τα περισσότερα δυνατά like και comments.

Οικειοποιούμαστε θεωρίες συνωμοσίας για να δείξουμε ότι είμαστε μέσα στα πράγματα. Γραφόμαστε σε art group ώστε να αποδείξουμε στους φίλους μας ότι έχουμε καλλιτεχνική παιδεία. Ξεσηκώνουμε λόγια φιλοσόφων και συγγραφέων για να φανερώσουμε το μεγαλείο της σκέψης μας. Χρησιμοποιούμε γλαφυρούς χαρακτηρισμούς διότι έτσι θα δώσουμε το στίγμα της ευαισθησίας μας. Η νέα τάση είναι να δηλώνουμε στην οικογενειακή κατάσταση: “χήροι” διότι με αυτόν τον τρόπο αντιστεκόμαστε στο αδιάκριτο “κατεστημένο του facebook”. Αν μας ρωτήσεις κατά πόσο γουστάρουμε τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης το πιθανότερο είναι ότι δεν θα δώσουμε σαφή απάντηση, παρά θα στρέψουμε τη συζήτηση στους κινδύνους από την παραχώρηση των προσωπικών δεδομένων στον αχανή και επικίνδυνο κόσμο του διαδικτύου.

Ό, τι αφορά στις φωτογραφίες, έχουμε περάσει ώρες μπροστά στον καθρέπτη της τουαλέτας ποζάροντας με σουφρωμένα χείλη και φόντο τα πλακάκια. Κάνουμε poke αβέρτα αλλά ταυτόχρονα κράζουμε τους “πέφτουλες” του facebook. Τα καλοκαίρια δε, γίνεται το σώσε! Πόζες στην επώνυμη πετσέτα, με επιμελώς ατημέλητη εμφάνιση που απαιτεί αλάτι στο μαλλί και lip gloss στα χείλη ή λάδι μασάζ για να “΄γράψουν” οι κοιλιακοί. Χορεύουμε στα μπαρ με μόνο σκοπό μία φωτογραφία. Φλερτάρουμε για να γράψουμε στο status ότι: “τίποτα δεν συγκρίνεται με το καλοκαιρινό φλερτ” και γινόμαστε σκνίπα από το ποτό ώστε να μπορέσουμε να ντραπούμε στα comments των φωτογραφιών που μας έκαναν άθελά μας tag για όσα ανομολόγητα συνέβησαν και τα οποία ουδόλως είχαμε προγραμματίσει.

Κάπως έτσι το facebook από site κοινωνικής δικτύωσης έχει μετατραπεί σε εργοστάσιο ψηφιακής ματαιοδοξίας, διαπίστωση που με κάνει να αναρωτιέμαι: όταν κάνουμε shut down στο τέλος της ημέρας, πόσοι φίλοι εκτός facebook μας μένουν;

Ερωτήσεις

Ποιο πρόβλημα θίγεται μέσα από το κείμενο;

Τι εννοεί ο συγγραφέας με τη φράση: «κάπως έτσι το facebook από site κοινωνικής δικτύωσης έχει μετατραπεί σε εργοστάσιο ψηφιακής ματαιοδοξίας»;

Εντόπισε 2 τρόπους και μέσα πειθούς.

Με ποιο τρόπο αναπτυσσεται η 4^η παράγραφος;

Βρες συνώνυμα των μαυρισμένων λέξεων και αντώνυμα των υπογραμμισμένων.

Στο προσκήνιο πάλι η βιοηθική

Στο προσκήνιο πάλι η βιοηθική

Της Μυρτώς Δραγώνα - Μονάχου

Μετά την πρόσφατη ολοκλήρωση της χαρτογράφησης του ανθρώπινου γονιδιώματος η βιοηθική ήλθε και πάλι στο προσκήνιο, θετικά και αρνητικά. Αποτέλεσε κεντρικό θέμα σε διαλέξεις, δημοσιεύματα και στρογγυλά τραπέζια και όμως αρκετά ζητήματα παρέμειναν ανοιχτά. Σε πρόσφατη δημόσια συζήτηση λ.χ. προβλήθηκαν μεταξύ άλλων ερωτήματα καταστατικά για την ίδια την ηθική, όπως για ποια ηθική πρόκειται σε θέματα τεχνητής γονιμοποίησης, κλωνοποίησης, υποκατάστασης μητρότητας κ.λπ. Τέθηκε το θέμα αν οι κανόνες της ηθικής είναι ξεπερασμένοι και ακόμη μήπως χρειάζεται αναθεώρηση του κώδικα ηθικής.  (…)

Η βιοηθική είναι ένας από τους κλάδους της εφαρμοσμένης ηθικής που γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση τα τελευταία τριάντα χρόνια μαζί με την περιβαλλοντική, την επιχειρησιακή και τη δημόσια ηθική και τις εξειδικεύσεις τους. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν διεπιστημονικό λόγο και μια πρακτική που ερευνά και συζητεί τα προβλήματα και τα διλήμματα που αναφύονται από την πρόοδο της ιατρικής και της βιολογίας, και έχουν κυρίως να κάνουν με τις εφαρμογές της βιοτεχνολογίας και τις επιπτώσεις τους στον άνθρωπο από ηθική, κοινωνική και νομική σκοπιά.

 (…)Ορισμένες αξίες της ιατρικής ηθικής και δεοντολογίας, όπως η αυτονομία, η αγαθοεργία, η εχεμύθεια, η πληροφόρηση, η συναίνεση και άλλες, μερικές έγκυρες ήδη από την εποχή του Ιπποκράτη, εξακολουθούν να παραμένουν σταθερές και στην πιο πρόσφατη εκδοχή της βιοηθικής. Τα διλήμματα όμως είναι τώρα πιο περίπλοκα απ' ό,τι στην ιατρική ηθική, οι συγκρούσεις των αξιών και των δικαιωμάτων πολύ πιο βαθιές και οι κίνδυνοι κατάχρησης, αλλά και οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής εκμετάλλευσης των δεδομένων της βιοτεχνολογίας πολύ πιο μεγάλοι.

Η βιοηθική λειτουργεί τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά. Φωτίζει τα προβλήματα και δίνει κατευθυντήριες γραμμές. Παρεμβαίνει όταν τα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνολογίας απειλούν την ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, όταν παραβιάζονται θεμελιώδη δικαιώματά του και γενικά όταν απειλείται όχι μόνον η ποιότητα της ζωής, αλλά και η ίδια η ζωή. Χωρίς να διαπνέεται από αντιεπιστημονικό και αντιτεχνολογικό πνεύμα ή να αντιστρατεύεται την ελευθερία της έρευνας, έρχεται η βιοηθική να θέσει ορισμένα όρια στην ανεξέλεγκτη και ανεύθυνη πορεία της βιοτεχνολογίας, όπου αυτή δεν αποβαίνει τελικά προς όφελος του ανθρώπου και όπου ο άνθρωπος δεν αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός αλλά ως μέσον. Δεν έρχεται η βιοηθική να σταματήσει την πρόοδο, αλλά να υποδείξει τις ασφαλιστικές δικλείδες που θα διασφαλίσουν τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αυτονομίας και διαβίωσης και θα συντείνουν στην άρση της γενετικής αδικίας. (…)

Η βιοηθική δεν κομίζει μια νέα ηθική. Ούτε ίσως χρειάζεται νέες αξίες. Ξαναθυμίζει απλώς ότι «επιστήμη χωριζομένη αρετής ου σοφία αλλά πανουργία φαίνεται».

Παρατηρήσεις

Α1.     Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου σε 100 -120 λέξεις

(Μονάδες 25)

Β1.  «επιστήμη χωριζομένη αρετής ου σοφία αλλά πανουργία φαίνεται». Να αναπτύξετε τη φράση σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων. 

(Μονάδες 10)

Β2.  Ο επιστημονικός λόγος είναι περιγραφικός,  ερμηνευτικός , αντικειμενικός και χρησιμοποιεί ειδικό λεξιλόγιο. Να επαληθεύσετε τα παραπάνω χαρακτηριστικά με παραδείγματα από το κείμενο που σας δόθηκε.

(Μονάδες 8)

Β3. Να βρείτε τον τρόπο ανάπτυξης της δεύτερης και τρίτης παραγράφου.

(Μονάδες 4)

Β4 α) Να βρείτε συνώνυμα των παρακάτω λέξεων: 

ξεπερασμένοι, άνθηση, αναφύονται, πρόοδο. άρση

(Μονάδες 5)

β) εχεμύθεια, αυτονομία, δικλείδες:  ποια είναι τα συνθετικά μέρη των λέξεων;

(Μονάδες 3)

γ) βιοτεχνολογία: Να σχηματίσετε 5 νέες σύνθετες λέξεις χρησιμοποιώντας το πρώτο συνθετικό της λέξης.

(Μονάδες 5)